Przez wieki bezpieczeństwo było kojarzone z ochroną granic i integralności terytorialnej państwa. Dopiero pod koniec XX w. punkt ciężkości przesunął się w stronę ochrony godności i jakości życia człowieka.
Agresja Rosji na Ukrainę i tocząca się od czterech lat wojna sprawiły, że wraca państwocentryczne spojrzenie na bezpieczeństwo.
Bezpieczeństwo w hierarchii potrzeb
Do życia i rozwoju człowiek potrzebuje bezpieczeństwa. W najpopularniejszej hierarchii potrzeb Masłowa, jest ono na drugim miejscu, zaraz po potrzebach fizjologicznych, a przed potrzebami przynależności i miłości, szacunku oraz samorealizacji. Bezpieczeństwo bowiem jest złożonym systemem powiązanych ze sobą warunków stabilnego i godnego funkcjonowania jednostek i wspólnot.
Do najważniejszych rodzajów bezpieczeństwa należą: militarne (zewnętrzne, obronne),wewnętrzne (publiczne), socjalne, ekonomiczne, osobiste (indywidualne), żywnościowe, energetyczne, infrastrukturalne, ekologiczne, zdrowotne, kulturowe, demograficzne, mieszkaniowe, polityczne, informacyjne, cyberbezpieczeństwo. Dlatego w badaniach nad bezpieczeństwem coraz częściej stosuje się podejście holistyczne, łączące perspektywę ekonomii, socjologii, ekologii, politologii, psychologii, nauk o zdrowiu. Państwo, jako podmiot odpowiedzialny za polityki publiczne, odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu bezpieczeństwa, zarówno zbiorowego, jak i indywidualnego.
Program SAFE
Napaść Rosji na Ukrainę w 2022 r. uświadomiła Europie, że pokój nie jest jej dany na zawsze. A przedłużająca się wojna pokazała braki w uzbrojeniu i gotowości obronnej. W ramach NATO Stany Zjednoczone naciskały na wydawanie na obronność 2 proc. PKB, od czego większość krajów członkowskich od lat się uchylała. Wygrana Trumpa w wyborach prezydenckich i jego buńczuczne wypowiedzi jeszcze przed objęciem urzędu,
zmobilizowały Europę do nowego spojrzenia i podczas grudniowego szczytu Unii w 2024 r.kraje członkowskie postanowiły zwiększyć swoją gotowość obronną poprzez ustanowienie puli środków finansowych na inwestycje w europejski przemysł zbrojeniowy, a nie w zakupy broni i sprzętu poza Europą. To był początek programu SAFE (Security Action for Europe)... Cały felieton profesor "Imperatorki" Joanny Senyszyn na łamach tygodnika.