ARKADIUSZ PANASIUK

KLIKNIJ I KUP

19 listopada 2026

Kościelne miłosierdzie dla zabójcy

Trzy zamordowane dziewczyny, przedterminowe zwolnienie sprawcy i religijne słowa wyryte na jego grobie. Ta historia prowokuje pytanie nie tylko o wymiar sprawiedliwości, lecz także o granice publicznego języka przebaczenia.

Na jednym z warszawskich cmentarzy znajduje się zadbany grób Anatola Firsowicza, zmarłego w 2004 r. wyznawcy prawosławia. „Jezu, ufam Tobie” – głosi znajdująca się na nim inskrypcja. Dla kogoś, kto nie zna historii pochowanego tam człowieka, mogą to być zwyczajne słowa religijnej nadziei, jednak w Bielsku Podlaskim i okolicach Firsowicz był znany jako „Tolek”. To sprawca zabójstw trzech młodych dziewcząt: dziesięcioletniej Antoniny Weremiejuk, czternastoletniej Teresy Olszowej i dziewiętnastoletniej Barbary Iwaniuk.

Zestawienie tych faktów nie uprawnia do twierdzenia, że Kościół uczestniczył w wyborze inskrypcji albo usprawiedliwiał morderstwa, ponieważ nie wiadomo, kto zdecydował o napisie. Pozwala jednak postawić pytanie o religijną kulturę miłosierdzia, w której dla sprawcy łatwo znaleźć słowa ufności i nadziei, podczas gdy pamięć o ofiarach bywa spychana na dalszy plan.

Trzy dziewczyny

9 stycznia 1971 r. Antosia Weremiejuk wracała ze szkoły do domu w Widowie, lecz nigdy do niego nie dotarła. Gdy trwały jej poszukiwania, mieszkańcy powtarzali pogłoski o„czarnej Wołdze” porywającej dzieci, a milicyjny pies doprowadził funkcjonariuszy w okolice brogu na polu. Zimowe warunki przerwały działania, a wiosną do tego śladu już nie powrócono. Dopiero po siedmiu latach ustalono, że Firsowicz zwabił tam dziewczynkę opowieścią o zającu schwytanym we wnyki, próbował ją zgwałcić, a następnie zabił i ukrył ciało.

26 sierpnia 1976 r. zaginęła czternastoletnia Tereska Olszowa. Firsowicz, który pracował w przedsiębiorstwie remontowym i przebywał wówczas w Siemiatyczach, spotkał nastolatkę na drodze do Słowiczy na, a kiedy próbowała przed nim uciec, dogonił ją, zaciągnął do lasu i udusił, po czym ukrył ciało. Miejsce ukrycia zwłok ustalono dzięki anonimowej informacji dostarczonej do kościoła, ale wówczas nadal nie ustalono tożsamości zabójcy.1 listopada 1977 r. Barbara Iwaniuk miała wyjechać z Bielska Podlaskiego na studia do Lublina, lecz nie dotarła do pociągu... Cały artykuł Arkadiusza Panasiuka o "kulturze miłosierdzia" po polsku na łamach tygodnika.