STEFAN PŁONICKI
Klerystan
Urosła nam hydra z powyłamywanymi mackami.
Kościół katolicki w Polsce jest państwem w państwie. Pół biedy, gdyby był jednym państwem. Problem w tym, że jest federacją biskupich księstewek, gdzie każdy ordynariusz robi za premiera, wojewodę, marszałka, sąd, prokuraturę, urząd skarbowy, konserwatora zabytków i lokalnego monarchę w jednej osobie.
Mapa świętego bałaganu
Państwo polskie ma podział nudny, świecki i przez to zrozumiały. Mamy 16 województw, 314 powiatów, 66 miast na prawach powiatu i 2 479 gmin, w tym 302 miejskie, 718 miejsko-wiejskich i 1 459 wiejskich. Człowiek może się na tym nie do końca wyznaje, ale przynajmniej wie, gdzie zapłacić podatek od nieruchomości, komu zgłosić dziurę w drodze i kogo obsobaczyć za brak autobusu.
Kościół ma swój byt równoległy, równie logiczny jak prawdy wiary. Parafia, dekanat, diecezja, archidiecezja, metropolia, ordynariat polowy, eparchia, prowincja kościelna, kuria, sąd biskupi, kapituła, rada kapłańska, rada duszpasterska, konsultorzy, ekonom, kanclerz, notariusz, wikariusz generalny, wikariusz biskupi. Wszystko to brzmi niczym administracja zbawienia. Naprawdę zaś to państwo, które choć nie płaci za utrzymanie granic, to granice ma. Artykuł naukowy z Uniwersytetu Wrocławskiego ujmuje rzecz elegancko: jednostkami państwa są gmina, powiat i województwo, a jednostkami Kościoła parafia, diecezja i metropolia; parafia bywa nawet nazywana gminą kościelną. Autorzy przypominają, że w Polsce działało 15 metropolii, w tym jedna greckokatolicka, 44 diecezje i ponad 1 000 dekanatów, zaś liczba parafii wynosi 10 352. Z czego 9 664 to parafie diecezjalne, a 688 zakonne. Czyli w kraju, w którym od lat zamyka się szkoły, komisariaty, dworce, poczty, porodówki i sklepy na wsiach, parafialna siatka trzyma się dzielnie. Reforma Jana Pawła II z 25 marca 1992 r., dokonana bullą Totus Tuus Poloniae Populus, była dla Kościoła tym, czym dla państwa reforma administracyjna. Po tej reorganizacji powstało 13 nowych diecezji, a 8 istniejących podniesiono do rangi archidiecezji. Od 2004 r. całość tworzą 44 jednostki kanoniczne, czyli 41 diecezji terytorialnych, ordynariat polowy i struktury greckokatolickie... Cały artykuł Stefana Płonickiego o "bycie równoległym" na łamach tygodnika.